heet vanaf nu
2017
22
apr
door
Gert-Jan Kamps
936
4
0

De zorgbestuurder onder druk; wat zijn de gevolgen voor patiëntveiligheid?

Zorgorganisaties krijgen in toenemende mate kritiek. Steeds vaker komen hierover berichten in de media en worden er rapportages gepubliceerd over het functioneren van bestuurders in de zorg. Tv-programma’s worden er mee gevuld en er zijn krantenkoppen te lezen over het onder druk staan van patiëntveiligheid. Geen enkele persoon wil (onbewust en indirect) een bijdrage leveren aan een incident of calamiteit. De veranderingsprocessen binnen zorgorganisaties zijn echter zeer complex, mede gezien de relatie met patiëntveiligheid. Kan een bestuurder wel overzien welke risico’s er zijn?

Zorgorganisaties en hun raden van bestuur opereren in een bijzonder complexe omgeving waarin veel druk op hen wordt uitgeoefend. Zo moet een bestuurder heden ten dage acteren op een sterk gereguleerde marktwerking, voldoen aan steeds strengere accreditatieregels, financiële en bedrijfskundige verantwoording afleggen, chronische personeelstekorten zien op te lossen, anticiperen op de WKKGZ, innoveren met eHealth en verstandige strategische keuzes maken met betrekking tot centralisatie van complexe  zorg en netwerkvorming. Bij dit alles wordt je nauwlettend in de gaten gehouden door verschillende instanties, meldpunten en kritische media. O ja, en binnen al dit geweld moet de patiënt natuurlijk wel centraal staan.

Er wordt dus veel externe druk uitgeoefend op de koers die een raad van bestuur vaart met een zorgorganisatie. Dit kan leiden tot complexe veranderingsprocessen en reorganisaties, fusies of risicovolle ICT-projecten (denk aan het overstappen van EPD-leverancier). Niet zelden worden meerdere complexe veranderingen door de opgelegde tijdsdruk ook nog eens tegelijk uitgevoerd. Zulke veranderingssituaties komen in andere sectoren in deze omvang nauwelijks voor. En dat terwijl mensenlevens onderdeel zijn van het primaire proces. Overspelen zorgbestuurders hun hand niet onder druk?

Veranderingsprocessen in de zorg en hun relatie met patiëntveiligheid hebben van nature een diffuus karakter. Calamiteiten zijn namelijk lastig terug te herleiden tot veranderingsprocessen die geïnitieerd zijn vanuit de bestuurskamer. Het is daarom essentieel dat er vooraf grondige risicoanalyses plaatsvinden. Dit vereist een diepgaand inzicht in de relatie tussen patiëntveiligheid, de voorgestelde organisatieverandering en de bijhorende impact. Op basis daarvan kunnen heldere en ‘actionable’ maatregelen ontwikkeld worden waarbij het veranderingsproces en de invloed op de patiëntveiligheid nauwkeurig gevolgd en bijgestuurd kan worden. Deze stap is echter nog onvoldoende. Er moet een ook oprechte bereidheid zijn om in te grijpen in het veranderingsproces. Te vaak wordt gezegd ‘we hebben geen keuze, we moeten door’. Er is altijd een keuze, zeker als het om patiëntveiligheid gaat.

De bestuurder neemt het risico, maar de patient heeft het risico. Met besturen van een zorgorganisatie komt dus een grote verantwoordelijkheid.


Alfred van Wincoop
Gert-Jan Kamps

Intergo


Deel dit artikel
4 keer gedeeld
reageer

Gert-Jan Kamps

Gert-Jan heeft zich aan de Universiteit Leiden gespecialiseerd in de psychologie van fouten. Hij is gebiologeerd door het feit dat onze hersenen zowel een bron van succes als van falen kunnen zijn. Daarbij onderzoekt hij de invloed van onze dagelijkse werkomgeving op menselijke prestaties vanuit een cognitief ergonomisch perspectief.
Gert-Jan ziet potentie in intelligente technologieën om menselijke cognitieve tekortkomingen te ondervangen.

bekijk al mijn blogs >
nog geen reacties geplaatst
...

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Reactie*

Naam*

E-mail*

Plaats reactie >