pEEG-gestuurde anesthesie verlaagt risico op postoperatief delier
Wie anesthesie stuurt op processed EEG (pEEG), gebruikt minder anestheticum en ziet minder postoperatief delier (POD). Dat concludeert een systematische review van 87 RCT's in het Journal of Clinical Anesthesia.
87 RCT's, ruim 30.000 patiënten
Hormis en collega's analyseerden 87 gerandomiseerde studies met in totaal 30.611 volwassenen. Die ondergingen een chirurgische, endoscopische of tandheelkundige ingreep. Bij 13.586 patiënten werd de anesthesie gestuurd op pEEG, bij 17.025 patiënten gebeurde dat niet. Het artikel verscheen op 30 oktober online.
De onderzoekers zochten op 11 april 2025 in PubMed Central en MEDLINE. Het protocol was vooraf geregistreerd in PROSPERO. De primaire uitkomsten waren het gebruik van anesthetica (TIVA en volatile agents) en POD binnen tien dagen. Volgens de auteurs is dit de eerste meta-analyse die het bewijs uitsplitst per pEEG-technologie.
Wat is pEEG?
pEEG-monitors verwerken het EEG tot een getal dat de anesthesiediepte weergeeft. Het anesthesieteam kan de dosering daarmee afstemmen op de individuele patiënt, om zowel awareness als onnodig diepe anesthesie te voorkomen. Bekende systemen zijn BIS, Entropy en SEDLine.
Minder anestheticum, minder POD
Met pEEG-sturing werd minder propofol en minder volatile anestheticum gebruikt. Het risico op POD daalde met 27 procent (RR 0,73; 95%-BI 0,63–0,84). Ook het herstel verliep sneller: extubatie, ontwaken, oriëntatie en de verblijfsduur op de PACU. Het verschil was telkens enkele minuten. De extubatietijd was bijvoorbeeld bijna 3 minuten korter en het PACU-verblijf 2,8 minuten.
BIS het best onderbouwd
Uitgesplitst per device waren de voordelen het meest consistent voor BIS. Voor Entropy en SEDLine waren de schattingen minder precies, omdat er minder studies naar zijn gedaan. Studies met Narcotrend vielen buiten de analyse, omdat dit device maar bij een klein aantal patiënten was gebruikt.
Kanttekeningen
De auteurs wijzen op aanzienlijke heterogeniteit bij meerdere uitkomsten en op beperkingen in de verslaglegging van de studies. Zij vragen om aanvullende, goed gerapporteerde trials om de effecten per device beter in kaart te brengen.
Wat zegt de richtlijn?
De geactualiseerde ESAIC-richtlijn postoperatief delier bij volwassenen (2023) adviseert diepte-monitoring met een EEG-index om het risico op POD te verlagen. Dat advies is zwak en gebaseerd op laag bewijs. Daarnaast adviseert de richtlijn multiparameter-EEG-monitoring, met aandacht voor burst suppression en de density spectral array (DSA).
Volgens de richtlijn zijn indexwaarden bij ouderen minder betrouwbaar. Anesthesiologen zouden daarom ook het ruwe EEG en de DSA moeten leren interpreteren. De eigen meta-analyse van de ESAIC, met acht RCT's, liet geen significant voordeel zien (OR 0,78; 95%-BI 0,60–1,01).
Bron: Hormis A, Centimole Z, Saunders SJ, Ahmed Y, Hafermann J, Saunders R, Villinger J, Moll V. Processed electroencephalogram-guided anesthesia and its impact on postoperative delirium and perioperative efficiency: A systematic review and meta-analysis. J Clin Anesth. 2026;116:112351. DOI: 10.1016/j.jclinane.2026.112351 (https://doi.org/10.1016/j.jclinane.2026.112351)
